De Sint-Sixtusabdij van Westvleteren

NL FR EN

De kruisweg van de Stilte: Meditatieve tentoonstelling

"Hij kijkt naar mij, hij kijkt met die vreselijke donkere diepe ogen dwars door mijne kop… Vriend Willem, waarom slaat gij mij! Hebt gij misschien mijn metaforen niet begrepen en zijt ge niet akkoord als ik u zeg “Bemin uw vijand” en hebt ge het nog altijd niet verstaan dat ge alle ballast uit uw leven moet weren, om de kostbare parel te verwerven. Jongen toch, zonder onthechting verzinkt ge in de chaos." Uittreksel uit de meditatie die Willem Vermandere schreef bij ‘De geseling’

In 1979 schilderde Armand Demeulemeester (Ronse, 1926-2002) in opdracht van de broeders van Westvleteren de ‘Kruisweg van de stilte’. In twaalf expressionistische doeken gaf de kunstenaar zijn eigenzinnige visie op het lijdensverhaal. In de pandgang van de abdij zetten de doeken met levensgrote figuren de broeders aan tot meditatie. Tot nu toe konden buitenstaanders enkel via deze webstek een glimp van het kunstwerk opvangen. Nu komt daar verandering in.

Meditatieve Tentoonstelling

Het bouwproject van de Sint-Sixtusabdij, dat in september 2008 van start ging, noopte de broeders tot het tijdelijk opbergen van de kruisweg. Zo ontstond de idee om de kruisweg voor een breed publiek tentoon te stellen. Een werkgroep ging aan de slag en vond acht locaties in Vlaanderen waar de kruisweg de komende drie jaar gedurende een kortere of langere periode te zien zal zijn.

Praktisch

- de tentoonstellingsbrochure, een handige gids voor de bezoeker, (€ 2,-)
- een reproductie van de Kruisopneming (€ 1,-)
- een CD-rom met de staties van deze kruisweg (€ 5,-)
- het nieuwe boek ‘De Kruisweg van de stilte. Eigen-zinnig’ (€ 24, 95).

Armand Demeulemeester en de Kruisweg van de Stilte

De eerste grote ‘cyclus’ die Armand Demeulemeester (Ronse, 1928-2002) schilderde, was de Kruisweg van de Stilte, een opdracht van de broeders van Westvleteren. Het betekende in zijn oeuvre een kantelmoment: het figuratieve zou voortaan de bovenhand halen op het louter abstracte. Het was tevens het moment waarop hij in zijn werk de Bijbel grondig ging verkennen. “Na Westvleteren is de Bijbel zeer sterk in mij gegroeid. Ik ging meer lezen, ik vond zoveel meer dat me diep trof.” zegt hij daarover zelf. Er zouden nog cyclussen volgen: Hooglied, Genesis, nog een tweede kruisweg, te zien in de kapel van het Sint-Jozefsinstituut in Torhout. Ook voor afzonderlijke doeken vond de schilder inspiratie in de Bijbel: ‘Een damp uit de aarde’ werd bij het pausbezoek van 1995 door de Belgische bisschoppen als geschenk aan Johannes-Paulus II aangeboden.

Demeulemeesters kruisweg wijkt bewust af van het klassieke patroon van 14 staties. Met het Bijbelverhaal over het lijden, de dood en de verrijzenis van Jezus als uitgangspunt, kwam de schilder tot 12 ‘staties’, met als ‘opener’ het Laatste Avondmaal (een drieluik) en als ‘bekroning’ de verschijning aan Maria Magdalena. De levensgrote figuren, Christus op kop, dagen de toeschouwer uit, confronteren hem met het mysterie van lijden en dood, maar ook met het hele scala aan thema’s dat Jezus’ lijden en dood oproepen: vriendschap, liefde, verraad, ontgoocheling, wreedheid, wanhoop, angst, opportunisme, berekening, wroeging, berouw, vergeving… Vanuit elk doek kijkt Jezus ons indringend aan: niemand ontsnapt aan zijn blik, zijn oproep, zijn mede-menselijkheid.
Wie de confrontatie met deze kuisweg aandurft, wordt geconfronteerd met zichzelf, met alles wat menselijk is, maar evenzeer met de diepste diepte, met het mysterie…, met God?